บทความทั้งหมด

ปรับปรุงล่าสุด 14/11/2562
เริ่มต้นเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชกันเถอะ!!!

เริ่มต้นเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชกันเถอะ!!!

  •  20 พฤษภาคม 2560

มารู้จักการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชกันเถอะ

ย้อนกลับไปตอนเด็กๆ ในการเรียนการสอนวิชาเกษตร เราก็คงได้รู้จักวิธีการขยายพันธุ์และผสมพันธุ์พืชด้วยการผสมเกสร การเพาะเมล็ด การตอนกิ่ง การปักชำ การต่อกิ่ง ซึ่งวิธีเหล่านี้ต้องใช้ทั้งแรงงาน และทรัพยากร เช่น น้ำ และปุ๋ย เพื่อให้ต้นกล้าเติบโตแข็งแรง พร้อมสำหรับนำไปปลูกหรือจำหน่ายต่อไป ซึ่งถ้าต้องการต้นกล้าซัก 100-200 ต้น วิธีนี้คงจะพอทำได้ แต่อาจจะต้องใช้เวลา และพื้นที่จำนวนมากสำหรับการเตรียมต้นกล้า แล้วถ้าหากเราต้องการต้นกล้าซัก 1,000 ต้น หรือมากกว่านั้น ในระยะเวลาและพื้นที่ที่จำกัด เราจะทำอย่างไร?

หลายท่านน่าจะเคยได้ยินเทคนิคขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชมาบ้างแล้ว วิธีการนี้ไม่ใช่วิธีหรือเทคโนโลยีใหม่ครับ แต่เป็นเทคนิคที่ได้ถูกพัฒนามาเป็นระยะเวลากว่า 30 ปีแล้ว ซึ่งวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อนี้สามารถเพิ่มจำนวนต้นกล้าได้นับหมื่นนับแสนต้นในระยะเวลาไม่กี่สัปดาห์ อีกทั้งยังได้ต้นกล้าที่แข็งแรงและปลอดเชื้ออีกด้วย นับกว่าเป็นเทคนิคที่มีประสิทธิภาพสูงมากในปัจจุบัน เอาล่ะครับเรามาทำความรู้จักการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชให้มากขึ้นกัน

การตัดเตรียมชิ้นงาน (ที่มา: https://www.thairath.co.th/content/456692)

การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช

เป็นวิธีการขยายพันธุ์พืชวิธีหนึ่ง โดยใช้หลักการการควบคุมสภาพทั้ง อุณหภูมิ แสง ความชื้น ความสะอาด สารอาหาร รวมทั้งฮอร์โมนและวิตามิน ในสภาวะที่ปราศจากเชื้อ ด้วยการนำชิ้นส่วนของพืชที่ยังมีชีวิต เช่น ลำต้น ยอด ตาข้าง ก้านช่อดอก ใบ ก้านใบ อับละอองเกสร เป็นต้น มาเพาะเลี้ยงบนอาหารสังเคราะห์ที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุและสารอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืช เพื่อให้ชิ้นส่วนเหล่านั้นพัฒนาเป็นต้นพืชที่สมบูรณ์ มีทั้งส่วนใบ ลำต้น และรากที่สามารถนำออกปลูกในสภาพธรรมชาติได้

เนื้อเยื่อพืช (ที่มา: https://www.thairath.co.th/content/456692)

นอกจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชจะช่วยให้เราสามารถขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็วในระยะเวลาอันสั้นเมื่อเทียบกับวิธีการขยายพันธุ์แบบดั้งเดิม เช่นการเพาะเมล็ดแล้ว การเพราะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช ยังช่วยอนุรักษ์สายพันธุ์ของพืชที่ใกล้จะสูญพันธุ์ และใช้เป็นเทคนิคในการปรับปรุงพันธุ์พืชให้สามารถทนต่อโรค หรือสภาวะอากาศ เพื่อประโยชน์ทางการเพาะปลูกเชิงเศรษฐกิจอีกด้วย

ประโยชน์ของการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชยังไม่หมดเท่านี้ครับ เรายังสามารถนำเทคนิคนี้ขยายจำนวนเนื้อเยื่อพืชที่สามารถผลิตเป็นสารสกัดที่ออกฤทธิ์ทางยา ทั้งยารักษาโรค และยาฆ่าแมลงได้อีกด้วย

นับว่าการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชนี้มีประโยชน์มากมายจริงๆ ครับ ในบทความต่อไปเราจะมาเตรียมความพร้อมสำหรับการเริ่มต้น set ห้องแลปเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ของเรากันครับ